کد خبر : 13550

در تمام کشورهای دنیا برای تعیین خرج‌های دولت و همچنین برنامه ریزی مناسب برای صرف منابع پولی، برنامه‌ای مدون تنظیم می‌شود که بودجه کشوری نام دارد. در این برنامه تمام نکات ریز و درشت خرج دولت به صورت مکتوب آورده شده‌اند. این برنامه توسط دولت‌ها نوشته می‌شود و به پارلمان برده شده تا در آن جا نیز به تصویب نمایندگان ملت برسد. این پروسه در کشور ما ایران نیز اجرا می‌شود.

حمیده مولای

مسیر بودجه در ایران

بودجه در ایران باید از مسیرهای مختلفی عبور کند تا به مرحله اجرا برسد و قانونی شود. در ایران تأمین و نوشتن بودجه کشوری بر عهده دولت جمهوری اسلامی ایران است و مجلس شورای اسلامی آن را تأیید می‌کند و صورت قانونی به آن می‌بخشد. بودجه در واقع برای همان سال نوشته می‌شود و فقط یک سال قابلیت اجرا دارد، هر سال این بودجه باید از نو نوشته شود و مطابق شرایط آن سال کشور باشد. متولی رسمی بودجه در کشور ایران سازمان برنامه و بودجه است که هر سال مسئولیت تدوین بودجه را بر عهده دارد.

پس از تدوین بودجه کشوری در سازمان برنامه و بودجه این سند باید به تصویب مجمع وزیران کابینه دولت برسد. هر وزارتخانه باید ببیند که چه مقداری بودجه برای آن تصویب شده است تا کارهای خود را برنامه ریزی کند. این سند در اواسط پاییز توسط رئیس جمهوری اسلامی ایران تسلیم مجلس شورای اسلامی می‌شود، از آن پس مجلس شورای اسلامی وظیفه بررسی بودجه را بر عهده دارد و مواردی از آن را اصلاح کرده و به دولت ارجاع می‌دهد. پس از مدتی این سند تصویب می‌شود و به مرحله اجرا در می‌آید.

 

منابع و مخارج دولت در بودجه 

تعریف کلی بودجه

در واقع بودجه همان برآوردی است که دولت‌ها از منابع درآمد و مخارج خود دارند. در بودجه بر اساس منابع دریافتی، مخارج را برنامه ریزی می‌کنند و اگر این منابع به دست نیایند و مخارج بدون پشتوانه مالی باشند آن را کسری بودجه می‌نامند. این بودجه برای هر سازمانی به صورت ریز مخارج مکتوب می‌شود و برای دولت‌ها به صورت بودجه کشوری بوده که شامل بودجه کلان کل کشور و دستگاه‌های اجرایی است. هدف از تدوین بودجه برنامه ریزی برای مدیریت پول‌های کشور است تا هدر رفتی در آن ها نباشد.

بعد از تصویب و ارائه لایحه بودجه، این سند به دولت ابلاغ می‌شود و پس از آن دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است تا مطابق با بودجه کشوری نوشته شده مخارج خود را مدیریت کند. برای هر پروژه و همچنین هر کار عمرانی در کشور باید به بودجه مراجعه شود. برای هر کاری که در کشور انجام می‌شود منبع مالی اختصاص یافته است. این منبع مالی در صورت تأمین می‌تواند به آن کار اختصاص یابد و آن پروژه شروع به کار کند و اگر منبعی دریافت نشده باشد، کسری بودجه تولید می‌شود.

 

سازمان برنامه و بودجه کشور متولی اصلی تدوین بودجه

در تدوین بودجه به چه مواردی باید توجه کرد؟

در تدوین و نوشتن بودجه باید به موارد زیادی توجه کرد. این موارد شامل تورم کل کشور، قیمت ارز، قیمت فرآورده‌های نفتی و همچنین تمامی منابع دریافتی دولت هستند. در بودجه کشوری که قرار است نوشته شود باید به ریز مخارج دولت توجه شود و این مخارج نباید بیشتر از منابع دریافتی دولت باشند. افرادی که بودجه را می‌نویسند همگی از اقتصاددانان بزرگ کشور هستند که سابقه طولانی در این کار دارند.

یکی دیگر از مسائلی که در نوشتن بودجه باید به آن اشاره کرد، روابط بین‌المللی با دیگر کشورها است. این روابط باعث رونق اقتصادی و همچنین فروپاشی آن می‌شوند. اگر کشوری دارای روابط مناسب باشد می‌تواند از تجارت بین‌المللی مناسبی برخوردار باشد و اگر این روابط مناسب نباشند تجارتی نیز در کار نخواهد بود. تمامی این موارد باید در بودجه کشوری لحاظ شوند و از این بابت افراد اقتصاددان باید به خوبی مراقب همه چیز باشند.

بودجه شامل چند بخش است؟

بودجه کشوری شامل سه بخش کلی است. اولین بخش بودجه عمومی کشور است که شامل هزینه‌ها و دریافتی‌های عمومی کشور می‌شود. این هزینه‌ها می‌توانند در بخش‌های رفاهی برای عموم مردم بوده یا از دریافتی‌های عمومی شامل مالیات‌ها باشند. دومین بخش، بودجه مربوط به شرکت‌ها و همچنین بانک‌ها است. این بودجه شامل ریز وام‌ها، دریافتی از مردم و همچنین سودهای بانکی می‌شود که برای تمامی دستگاه‌ها الزام اجرایی دارند.

بخش سوم بودجه، اختصاص منابع به ارگان‌هایی است که شامل موارد گفته شده نمی‌شوند. این ارگان‌ها می‌توانند ارگان‌های نیمه خصوصی یا دولتی باشند که از بودجه کل کشور استفاده می‌کنند و برای آن‌ها در بودجه کل ردیف مالی تعریف شده باشد. هر سازمانی که از دولت پولی دریافت می‌کند باید در بودجه نوشته شود و برای آن منبع مالی و همچنین نوع پولی که قرار است خرج کند با اندازه آن تعیین شود. 

 

ارائه بودجه به رئیس مجلس توسط رئیس جمهور

کلام آخر

بودجه سندی بنیادی و بسیار مهم برای کشور است که هر ساله باید با توجه به شرایط کل کشور نوشته شود. این سند مهم می‌تواند سرنوشت کل اقتصاد کشور را دگرگون کند و آن را به زیر بکشد یا بالا ببرد. بودجه کشوری هر ساله توسط مدیران تدوین می‌شود و دسترسی به آن برای عموم آزاد است.

 

ارسال نظر

پربیننده ترین ها
سیاسی
اقتصادی
اجتماعی